Publicacións

Mostrando publicacións desta data: marzo, 2026

Espazos seguros para o encontro intercultural

Imaxe
Participantes no Escoitadoiro I celebrado no Museo Etnográfico de San Paio de Narla Carlos P. Garcés Sánchez       O 24 de marzo celebrouse no Museo Etnográfico de San Paio de Narla (Friol) o Escoitadoiro I; Migracións e Dereitos Culturais. Comunicación e Cultura de Paz , p romovido polo Consello da Cultura Galega. Era este o primeiro dunha serie de encontros que se desenvolverán o próximo 21 de abril na Coruña e máis tarde nas outras provincias de Galiza. A responsabilidade da coordinación recaeu en Paula Cabaleiro, Ruth Sousa e  Encarna Lago González , xerente da Rede Museística Provincial de Lugo.     -O ciclo de actividades está organizado por unha comisión técnica do Consello da Cultura. Que tipo de persoas participan nela? A Comisión de Xestión e Políticas Culturais do Consello da Cultura Galega, creada en 2019, está comprendida por diferentes perfís profesionais da xestión cultural, que discorren entre os ámbitos da museoloxía, do comisariado artíst...

SES: "Agora mesmo estamos vivindo a utopía dos nosos avós"

Imaxe
Ses foi presentada por David Mon, que tamén se ocupou de moderar o debate. FOTO: L.R.                                      BERTA VIDAL QUERALT        O 28 de marzo de 2026 tivo lugar un acto cultural na Asociación Xebra de Burela. Presentouse o libro-disco Nadando na incerteza de Sés . A artista , tamén antropóloga e filóloga de formación, comezou a dedicarse á música grazas ás oportunidades que -como nos dixo- viñéronlle dadas por xente que confiou nela.      Malia que moitos de nós esperabamos unha conversa sobre a produción do disco e do libro , o encontro converteuse nunha reivindicación clara dos ideais da artista e do que a move no momento creativo: a política, a ética e a necesidade de expresarse doutra maneira (neste caso a través dun libro).     Para alén de reflexionar sobre a incerteza da vida e do destino, e sobre a ignorancia qu...

JESSICA FERNÁNDEZ CERDEIRA: "Considero importante que a xente vexa a lingua como algo guai”

Imaxe
Jessica Fernández Cerdeira, xornalista de LugoXa e SarriaXa Carlos P. Garcés Sánchez Jessica Fernández (Lugo; 1997) ten as raíces familiares en Vigo e vive en Outeiro de Rei desde os 4 anos. Ao tempoo que realizou voluntariado de Tempo Libre, fixo estudos de Realización Audiovisual e de Maxisterio; e completou a carreira de Xornalismo e o mestrado en Profesorado de ESO e BAC. Profesionalmente estreouse en  Galicia Confidencial  -a cabeceira dirixida por  Xurxo Salgado -, estivo durante dous anos no proxecto Neofalantes , en G24   e agora mesmo traballa en LugoXa e SarriaXa . En calidade de redactora e creadora de contidos, foi convidada a participar no Escoitadoiro I : Migracións e Dereitos Culturais. Comunicación e Cultura de Paz  celebrado o pasado 24 de marzo no Museo Etnográfico de San Paio de Narla (Friol). Dese encontro e doutros temas falamos con ela. -Xa que estiveche involucrada nun medio de comunicación con protagonismo para as persoas neofalante...

ACTIVIDADES DA ESCOLA DE NEOFALANTES

Imaxe
AMARIÑA XORNAL. COM (19/01/2025) Manuela   Sáiz,  neofalante: “Do galego chamoume a atención a ausencia de tempos compostos” Manuela Sáiz e a súa parella viñeron asentarse a Galicia definitivamente en 2012. Co paso do tempo os dous decidiron que non só o gusto polo lugar e a súa cultura era abondo senón que era hora de aprender o idioma do lugar. Foi así como se integraron no grupo de persoas que reciben aulas de galego na Escola de Arroxo, en Lourenzá, impartidas polo docente Bernardo Penabade. https://amarinaxornal.gal/cultura/115297-manuela-saiz-neofalante-do-galego-chamoume-a-atencion-a-ausencia-de-tempos-compostos/ NEOFALANTES. GAL (3/02/2025) Carlos Pascual, neofalante: “Eu xa lía en galego a Manuel María ou a Cunqueiro” https://neofalantes.gal/carlos-pascual-neofalante-eu-xa-lia-en-galego-a-manuel-maria-ou-a-cunqueiro/ LA VOZ (27/02/2025) Encontro de neofalantes na Finca Galea https://www.lavozdegalicia.es/noticia/amarina/2025/02/27/encontro-neofalantes-na-finca-...

AS DONAS DA NOITE NA FACTORÍA LITERARIA DA CASA DA PENELA

Imaxe
De primeiro pola esquerda da imaxe, o autor do artigo comparte a primeira fila con Marisa Padrón, Fernanda Trigo, Pepe de Noriega e Margarita Bermúdez Carlos Pascual Garcés      T iven o pracer de asistir na Casa da Penela a un encontro cultural con ocasión da presentación do libro As donas da noite de Lionel Rexes, premio Balbino 2025.  O acto comezou c unha peza musical composta e interpretada polo gaiteiro Miguel Chao e  continuou cunhas palabras de Xulio Rodríguez Leiras, que agradeceu a presenza de todos nós, especialmente daqueles que viñeran desde lonxe, como foi o caso dos Amigos da República desprazados desde Ourense e de Luciano do Monfadal desde Santiago. O anfitrión remarcou a importancia da lectura: “non hai maior traxedia que unha sociedade que non le, porque unha sociedade  que non le é unha sociedade que non pensa e que non produce pensamento. Alguén dicía que a tolerancia chegará a tal nivel -enfatizou- que as persoas intelixentes terán pr...

ANCARES: A SERRA ESQUECIDA

Imaxe
Belén Hernández O documental Ancares: a serra esquecida,  baseado no libro do mesmo nome, escrito por Enrique de Arce, sitúanos nos límites de Galicia. Esta barreira natural con vellas montañas e profundos vales, que fai unha fronteira natural co resto de España, provocou o illamento da zona, allea aos avances da civilización. Foi unha terra esquecida e ignorada, ata que ocorreu unha historia que transformou todo. Nos anos 60, un grupo de 5 estudantes decidiu facer unha acampada nunha zona de Galicia que non coñecían: os Ancares. Nas aldeas de Donís e Piornedo os aldeáns carecían de recursos básicos para poderen sobrevivir. A causa da incomunicación era a falta dunha estrada que os puxese en contacto co exterior. Perante a situación que atoparon e que consideraron inxusta, os estudantes decidiron pedir axuda e levaron a historia ao xornal El Ideal Gallego, o cal deu visibilidade á situación da zona e conseguiu diñeiro para vitaminas e medicamentos e tamén favoreceu a chegada dunha ...

OBRAS SON AMORES

Imaxe
A nosa escola aparece de novo no portal Neofalantes.gal, que desta vez chegou a Foz para conversar con Berta Vidal, que participa no curso organizado polo Grupo de Neofalantes da Mariña. Como fixera no curso pasado con varias das persoas participantes na actividade -e como xa fixo hai uns día na conversa con Belén Hernández-, David Sobrino editou un vídeo e publicou esta fermosa reportaxe :  Berta Vidal , natural de Cataluña e residente na Mariña lucense dende hai algo máis de dous anos, iniciou recentemente o proceso de aprender e falar galego de maneira activa. Chegou a Galicia en outubro de 2023 e instalouse primeiro en Barreiros e posteriormente en Foz, onde vive na actualidade. Dende a súa experiencia como educadora social e como persoa procedente dun territorio con lingua propia, considera que  coñecer o idioma do lugar onde se vive é unha cuestión de integración e respecto pola cultura local .  (...)

O CAMIÑO PARA O CELGA 4: "O primeiro paso tras o que viñeron moitos máis"

Imaxe
Plantación do loureiro. Realizouse durante unha das sesións prácticas da primeira edición do curso para neofalantes celebrado entre xaneiro e xuño de 2025 na escola de Arroxo Ana Polo Chámase  Andrea. Naceu en Madrid e desde 2023 reside en Foz, a onde chegou por razóns de traballo. O primeiro contacto co noso idioma fíxoo a través da modalidade portuguesa e familiarizouse co noso sotaque grazas a un compañeiro "que me falaba sempre en galego". No curso para neofalantes recibiu as nocións teóricas e a orientación para falar con fluidez. Recentemente acreditou os seus coñecementos superando as probas do CELGA 4. - Cóntanos, Andrea, como foi o proceso de aprendizaxe da lingua galega: quen che axudou? -Axudoume moito traballar cunha persoa galegofalante. Aínda que estivese vivindo en Foz, durante o primeiro ano como eu falaba en castelán, contestábanme en castelán. Cando falaba aquel rapaz, comprendíao ben grazas aos coñecementos adquiridos no Brasil.  Na metade do meu primeiro a...

XUSTÁS

Imaxe
David Sobrino Platas , de Neofalantes.gal, chegou a Xustás e conversou con Belén Hernández, que participa no curso organizado polo Grupo de Neofalantes da Mariña. Despois editou un vídeo e publicou esta fermosa reportaxe que comeza así:  Belén chegou a Galicia no verán de 2021 procedente de Madrid. Tras vivir na capital española durante anos, decidiu instalarse nunha aldea da provincia de Lugo, concretamente en  Xustás  (Cospeito), onde se asentou xunto coa súa filla. O cambio de vida estivo motivado en boa medida pola preparación dunhas  oposicións á Xunta de Galicia , nas que o coñecemento do galego era un requisito imprescindible. Segundo relata, ese foi o primeiro motivo que a levou a estudar a lingua. O seu obxectivo inicial era fundamentalmente práctico: adquirir o nivel necesario para poder presentarse ás probas. Con todo, o proceso de aprendizaxe acabou espertando nela un interese máis amplo polo idioma e pola realidade cultural galega. O texto completo está ...

ISABEL VILLALBA SEIVANE: "No futuro os alimentos variados e de calidade van ser moito máis escasos e demandados"

Imaxe
  Isabel Villalba Seivane nunha xornada reivindicativa do sindicalismo agrario A Escola de Neofalantes da Mariña celebra o 8M e faino coa publicación dunha das nosas actividades de aprendizaxe, que compartimos coa audiencia. Trátase dunha entrevista de Carlos Pascual Garcés Sánchez a Isabel Villalba Seivane, a quen agradecemos a disponibilidade para colaborar nesta iniciativa de escola aberta. Carlos Pascual Garcés Sánchez • Cando comezache o teu traballo activo no Sindicato Labrego da Galiza? A miña nai e a miña tía tiñan unha pequena granxa de leite e así foi como coñecín o Sindicato Labrego Galego. Na miña etapa de estudante participei en mobilizacións agrarias que había na época, nalgunha charla informativa organizada polo SLG, e finalmente colaborando como voluntaria realizando traducións dalgúns artigos sobre transxénicos. Ao rematar os meus estudos e coincidindo coa decisión do meu compañeiro de incorporarse á granxa familiar, apareceu a posibilidade de axudar a dinamizar ...

Ana Polo, neofalante: “Na aprendizaxe lingüística hai que facer un cambio de chip”

Imaxe
-Tiveches algún motivo especial para decidirte a aprender galego? Como viña traballando na Mariña a tempo parcial entre tres ou catro meses por ano, hai uns meses decidín alugar unha vivenda e entendín que era o momento de aprender a lingua que fala a xente de aquí. Agora vivo en Burela e desprázome a Mondoñedo e Viveiro. -Cal foi a principal dificultade nun primeiro momento para aprender galego? Hai que facer un cambio de “chip”. Digo isto porque o galego si se entende, mais a grande dificultade está na falta de práctica oral. Non todo o mundo fala galego cunha persoa castelán-falante; no meu ambiente laboral é frecuente que a xente non fale galego.  -Cal é o trazo que máis che chamou a atención cando comezaches a estudar? A prioridade está no coñecemento do sistema verbal e para min os verbos aínda son difíciles. O mellor é que o curso non sexa só de lingua; concíbese como un curso de ‘Lingua e cultura galega’. O noso profesor fainos unha introdución a diversos elementos da histo...

RIQUEZA

Imaxe
Intervención de Xulio R. Leiras no Curso de Cultura Galegas destinado a persoas neofalantes. A sesión de animación á lectura da obra de Antía Yáñez celebrouse en Burela. Durante o paseo polos lugares de ambientación de O misterio do torque de Burela foron lidos varios fragmentos da obra, o primeiro por Ibrahima Djambang. RIQUEZA    Para Xulio R. Leiras Que a lingua nos una, non nos separe; a lingua non é só unha, son moitas. Porque a lingua é identidade, diferenza; a lingua vai salvarnos, salvarnos da incultura. Porque a lingua é patrimonio, non miseria; a lingua son os valores dunha sociedade inquieta.   Porque unha lingua é riqueza, tesouro; a lingua é dos ricos, dos ricos de corazón e mente. Aqueles que non defenden a lingua, non defenden as súas raíces, raíces necesarias para entender  quen somos e de onde vimos. Grazas a aqueles que loitan para non deixalas no esquecemento. (Berta Vidal Queralt)